BREEAM ve LEED arasında seçim yapmak isteyen yatırımcı için ilk adım, projenin ihtiyaçlarını tanımlamaktır. Binanın türü, hangi aşamada olduğu, yatırımcının hedefleri ve sunulabilecek kanıtlar birlikte ele alınmalıdır. Sistem adları benzer çevresel konuları çağrıştırsa da hazırlığın kapsamı seçilen değerlendirme yoluna göre şekillenir. Karşılaştırmanın yararı, tercih edilen hedefin tasarım, yapım ve kullanım kararlarına nasıl bağlanacağını başlangıçta görebilmektir.
Bina türü ve proje aşaması
BREEAM, yeni yapılar ve kullanımdaki binalar gibi farklı ihtiyaçlar için değerlendirme standartları sunar. Yeni yapı değerlendirmesi tasarım ve yapım kararlarına odaklanan bir yol içerir. Bu nedenle kapsamı belirlerken binanın hangi aşamada bulunduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. BREEAM — New Construction.
Kullanımdaki bir binanın değerlendirilmesi ise mevcut varlığın performansı ve yönetimiyle ilgili bilgiler gerektirebilir. Bu amaç için BREEAM In-Use ayrı bir çerçeve sunar. BREEAM — In-Use.
Yatırımcı açısından bu ayrım, aynı bina için farklı dönemlerde farklı değerlendirme sorularının gündeme gelebileceğini gösterir. Mevcut bir yapıda büyük yenileme yapılması da yalnız binanın yaşına bakılarak sınıflandırılmamalıdır. BREEAM bu tür işler için ayrı bir Refurbishment and Fit-out standardı sunar. BREEAM — Refurbishment and Fit-out Planlanan işlerin kapsamı ve değerlendirme amacı birlikte incelenmelidir.
LEED’de uygun değerlendirme yolu
LEED’de bina tasarım ve yapımı, iç mekân düzenlemeleri ve işletme dönemi için farklı değerlendirme yolları bulunur. Projenin kullanımı ve iş kapsamı, uygun sistemin belirlenmesinde önemlidir. Başlangıçta bu eşleştirmenin yapılması, hangi bilgi ve çalışmaların hazırlanacağını anlamaya yardımcı olur. USGBC — Değerlendirme sistemi seçimi.
Örneğin bir kiracı ofisinin düzenlenmesiyle binanın bütününü kapsayan yatırım aynı hazırlık olarak ele alınmamalıdır. Hangi alanların ve sistemlerin proje ekibinin kontrolünde olduğu da konuşulmalıdır. Böylece sertifika hedefi, uygulamada alınabilecek kararlarla daha tutarlı biçimde ilişkilendirilebilir. Mevcut kayıt veya önceki sertifika varsa bunun durumu da kapsam görüşmesinde paylaşılmalıdır.
Karşılaştırmayı ortak sorularla yapmak
İki sistemi değerlendirirken enerji, su, iç ortam ve malzemeler gibi konu adlarının benzerliğinin ötesine geçmek gerekir. İlgili projenin hangi sınırla ele alındığı, hangi kanıtların beklendiği ve değerlendirmede kimlerin görev aldığı incelenmelidir. Böylece karşılaştırma, yalnız seviye isimlerinin yan yana sıralanmasına dayanmaz.
Bir sistemdeki seviye veya puanın diğerine doğrudan çevrildiği varsayılmamalıdır. Aynı proje bilgisinden yararlanılması mümkün olsa da hesap yöntemi, kapsam ve belge uygunluğu ilgili sistem için ayrıca kontrol edilmelidir. Birlikte hedeflenen çalışmaların planlanması, ortak veriyi düzenlemeyi kolaylaştırabilir; her başvurunun kendi gereklilikleriyle değerlendirilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Yatırım hedefi ve yerel yükümlülükler
Sertifika seçimi görüşmesinde mal sahibinin, kiracının veya sözleşmenin hangi hedefleri tanımladığı açıkça belirtilmelidir. Projenin bulunacağı yerde geçerli yükümlülükler de ayrıca incelenmelidir. Uluslararası bir sertifika hedefi ile yerel bir zorunluluğun aynı kapsamı taşıdığı varsayılmamalıdır.
Türkiye’de kamu binaları için kapsam incelemesine hazırlanırken YeS-TR zorunluluğu rehberimiz başlangıç bilgisi sunar. Proje bilgileriyle ilgili koşulların birlikte değerlendirilmesi gerekir. Sistem tercihini yalnız ülke adına veya genel bir yaygınlık iddiasına bağlamak yerine yatırım hedefi, sözleşme ve uygulanabilir yol üzerinden konuşmak daha yararlıdır.
İlk değerlendirme için hazırlık
Güncel planlar, kullanım bilgileri, planlanan işlerin tanımı ve mevcut belgeler ilk görüşmeye temel olabilir. Hangi ekiplerin tasarım ve uygulamadan sorumlu olduğu da paylaşılmalıdır. Henüz netleşmemiş kararlar açıkça belirtilirse bilgi ihtiyacı daha anlaşılır biçimde konuşulabilir.
AECO’nun LEED danışmanlığı kapsamında sertifika hedefi, ilgili değerlendirme yolu ve teknik hazırlık birlikte ele alınabilir. Enerji modellemesi veya gün ışığı gibi analiz ihtiyaçları da ayrı teknik kapsam olarak görüşülebilir. Projenizin aşamasını ve yatırım hedefini paylaşarak gerekli bilgileri, çalışmaları ve ekipler arasındaki koordinasyonu netleştirebilirsiniz.