Yeşil bina sertifikası seçerken başlangıç noktası, projenin hangi sonucu hedeflediğidir. Kaynak verimliliği, kullanıcı sağlığı, kapsamlı çevresel değerlendirme ve Türkiye'deki ulusal sertifikasyon ihtiyaçları farklı hazırlıklar gerektirebilir. Binanın yeni yapılması, büyük yenilemeden geçmesi veya kullanımda olması da uygun değerlendirme yolunu değiştirir.
Aşağıdaki karşılaştırma, bina projeleri için bir başlangıç çerçevesi sunar. Seçim; yapı türü, proje aşaması, mülkiyet ve kullanım sınırları ile başvuruya uygun sistem birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.
Hangi sistem hangi ihtiyaca odaklanır?
| Sistem | Temel odak | Proje kapsamı ve uygunluk |
|---|---|---|
| LEED | Enerji, su, malzeme, iç ortam ve diğer sürdürülebilirlik konularını birlikte ele alır. | Ofis, otel, okul ve veri merkezi gibi farklı kullanımları kapsar. Yeni binalar ve büyük yenilemeler, iç mekân projeleri veya kullanımda olan binalar için ayrı yollar vardır. Çok yönlü bir sürdürülebilirlik çerçevesi arayan ekipler için uygundur. |
| EDGE | Enerji, su ve yapı malzemeleri üzerinden kaynak verimliliğine odaklanır. | Ofis, otel, eğitim ve sağlık yapıları gibi kullanımlarda, yeni veya mevcut bina için uygunluk kontrol edilir. Kaynak verimliliğini tasarım kararlarıyla ilişkilendirmek isteyen ekiplere yöneliktir. |
| WELL | Kullanıcı sağlığını ve esenliğini; mekân, işletme uygulamaları ve kurum politikalarıyla birlikte ele alır. | Ofis ve otel gibi bina ve iç mekân kullanımlarına göre kapsam belirlenir. WELL Core, büyük bölümü kiracılara kiralanan binalarda bina sahibinin temel bina ve ortak alan kapsamı için ayrı bir yoldur. Kullanıcı deneyimini ve sağlıklı iç ortamı önceliklendiren ekiplere yöneliktir. |
| BREEAM | Binanın çevresel ve sürdürülebilirlik performansını geniş bir çerçevede ele alır. | Ofis, endüstri, ticaret ve konut gibi kullanımlar için uygun standart seçilir. Yeni yapılar, yenileme ve iç mekân düzenlemeleri ile kullanımda olan binalar ayrı ele alınır. Binanın yaşam evresine uygun çevresel değerlendirme arayan ekiplere yöneliktir. |
| YeS-TR | Türkiye'nin ulusal yeşil sertifika sistemidir; bina değerlendirmesinde tasarım, malzeme, iç ortam, enerji, su ve atık gibi konuları kapsar. | Yeni ve mevcut binalarda konut, ofis, eğitim, otel, sağlık ve alışveriş merkezi gibi kullanımlar için ilgili kılavuz esas alınır. Türkiye'de ulusal sertifikasyon hedefleyen veya mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini değerlendiren ekipler için önem taşır. |
Sistem kapsamları için resmî başvuru kaynakları: USGBC — LEED sistem seçimi, IFC — EDGE sertifikasyonu, IWBI — WELL, IWBI — WELL Core, BRE — BREEAM standartları, ÇŞİDB — Kamu binaları yeşil sertifika uygulama rehberi, Resmî Gazete — Yeşil Sertifika Yönetmeliği ekleri (28.10.2026).
Sertifika düzeyleri nasıl adlandırılır?
| Sistem veya değerlendirme yolu | Resmî düzey adları |
|---|---|
| LEED | Certified, Silver, Gold, Platinum |
| EDGE | EDGE Certified, EDGE Advanced, EDGE Zero Carbon |
| WELL v2 | Bronze, Silver, Gold, Platinum |
| BREEAM New Construction | Pass, Good, Very Good, Excellent, Outstanding |
| BREEAM In-Use | Acceptable, Pass, Good, Very Good, Excellent, Outstanding |
| YeS-TR bina değerlendirmesi | Geçer, İyi, Çok İyi, Ulusal Üstünlük |
Benzer düzey adları, sistemler arasında eşdeğer sonuç anlamına gelmez. Örneğin EDGE Zero Carbon, işletme enerjisinden kaynaklanan emisyonlara yönelik ayrı koşullar içerir; binanın tüm yaşam döngüsündeki karbon etkilerinin sıfırlandığı anlamına gelmez. BREEAM'de de yeni yapı ve kullanımda olan bina değerlendirmelerinin düzey adları ayrı okunmalıdır.
Düzey adlarının resmî kaynakları: USGBC — LEED, IFC — EDGE sıkça sorulan sorular, IWBI — WELL sertifikasyonu, BRE — BREEAM New Construction, BRE — BREEAM nasıl işler (düzeyler), ÇŞİDB — Kamu binaları yeşil sertifika uygulama rehberi.
Başvuru süreci nasıl ilerler?
Hazırlık, uygun sistemin ve proje sınırlarının belirlenmesiyle başlar. Ardından hedeflerle ilgili tasarım kararları, uygulamalar veya işletme verileri belgelenir. İnceleme, denetim ve sertifika kararı ilgili sistemin kurallarına göre yürütülür.
- LEED: Uygun değerlendirme sistemi seçilir ve proje kaydedilir. İlgili tasarım, yapım veya işletme kanıtları hazırlanarak GBCI incelemesine sunulur.
- EDGE: Proje bilgileri ve verimlilik önlemleri EDGE App üzerinden değerlendirilir. Tasarım ve tamamlanmış bina aşamaları, başvuru yoluna göre denetlenir; mevcut binalar doğrudan nihai sertifika sürecine ilerleyebilir.
- WELL: Proje kapsamı, tasarım ve işletme uygulamalarıyla birlikte belirlenir. Belge incelemesi ve ilgili performans doğrulaması sertifikasyon sürecinin parçasıdır.
- BREEAM: Projeye uygun standart kapsamında lisanslı BREEAM değerlendiricisiyle kanıtlar hazırlanır ve değerlendirme yürütülür. Yeni yapıda tasarım aşaması değerlendirmesi ile yapım sonrası nihai değerlendirme birbirinden ayrılır.
- YeS-TR: İlgili kılavuza göre kapsam ve kanıtlar hazırlanır. Başvuru, Bakanlıkça yetkilendirilen Yeşil Sertifika Uzmanı (YESU) tarafından hazırlanıp YeS-TR üzerinden değerlendirme kuruluşuna iletilir; değerlendirme ve sertifika düzenleme bu kuruluşun görevidir.
Süreç kaynakları: USGBC — LEED sertifikasyonu, IFC — EDGE başvuru ve denetimi, IWBI — WELL performans testi rolleri, BRE — BREEAM değerlendirme süreci, ÇŞİDB — Kamu binaları yeşil sertifika uygulama rehberi.
Projeniz için seçimi nasıl netleştirebilirsiniz?
Önce binanın kullanım amacını, proje aşamasını ve ulaşmak istediğiniz sonuçları tanımlayın. Ardından ekipte hangi çizimlerin, hesapların ve işletme kayıtlarının bulunduğunu belirleyin. Böylece sertifika hedefi, tasarım ve uygulama kararlarına bağlanabilir; ek analiz ihtiyacı görünür hâle gelir.
AECO'nun LEED, EDGE, WELL ve YeS-TR danışmanlığı hizmetlerini inceleyebilirsiniz. Enerji ve iç ortamla ilgili tasarım kararları için bina enerji modellemesi ve gün ışığı analizi sayfaları da hazırlık kapsamını anlamanıza yardımcı olur. Projenizin kullanımını, aşamasını ve önceliklerini bizimle paylaşarak uygun danışmanlık kapsamını birlikte belirleyebilirsiniz.